hearingscreening hearingscreening
ผู้วัดกำลังจัดท่าทารกที่หลับอยู่เพื่อเตรียมการวัดการตอบสนองของหู

ขั้นตอนติดตามผลหลังผลคัดกรอง

การประเมินยืนยันด้วย ABR และ ASSR

การคัดกรองกับการประเมินยืนยันเป็นคนละขั้นตอน แต่ชื่อทั้งสองมักถูกใช้แทนกันในบทสนทนาทั่วไป หน้านี้อธิบายว่าทำไมจึงต้องมีขั้นประเมินยืนยัน ABR และ ASSR ทำหน้าที่อะไร และผลที่ได้ต่างจากผลคัดกรองอย่างไร

ความต่างระหว่างการคัดกรองกับการประเมินยืนยัน

การคัดกรองทำหน้าที่คัดแยก เป็นการวัดสั้น ๆ ที่บอกว่าควรตรวจต่อหรือไม่ ส่วนการประเมินยืนยันให้ข้อมูลละเอียดกว่าสำหรับใช้ประกอบการวางแผนติดตามผล ความต่างนี้เองที่ทำให้ผลคัดกรองไม่ผ่านยังไม่ใช่ข้อสรุป ขณะที่ผลประเมินยืนยันให้ภาพที่ชัดกว่า

การคัดกรองเบื้องต้นจึงเป็นเหมือนการคัดกรองว่าทารกหรือเด็กเล็กควรได้รับการติดตามผลต่อหรือไม่ ไม่ใช่การระบุว่ามีภาวะใดอยู่แล้ว เพราะผลที่ได้จากการคัดกรองมีจุดประสงค์เพียงเพื่อบอกทิศทางของการดูแลต่อ ไม่ใช่คำตอบสุดท้าย ผู้ปกครองที่เพิ่งได้ผลคัดกรองไม่ผ่านจึงไม่จำเป็นต้องตีความเกินกว่าที่ผลนั้นบอกไว้

เมื่อเข้าใจว่าสองขั้นตอนนี้ตอบคำถามต่างกัน ผู้อ่านจะเห็นว่าการประเมินยืนยันเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางการติดตามผลตามปกติ ไม่ใช่สัญญาณว่ามีสิ่งที่ผิดพลาดร้ายแรง

ผลคัดกรองไม่ผ่านไม่ใช่ข้อสรุป แต่เป็นจุดเริ่มต้นของขั้นตอนติดตามผล

เมื่อไรที่การประเมินยืนยันถูกนัด

ขั้นนี้มักเกิดหลังจากคัดกรองไม่ผ่านและตรวจซ้ำแล้วยังไม่ผ่าน โรงพยาบาลราชวิถีระบุว่าจะส่งต่อเพื่อประเมินยืนยันด้วย ABR หรือ ASSR โดยมีเป้าหมายให้ได้ข้อสรุปภายในอายุ 3 เดือน ลำดับนี้ทำให้ผู้ปกครองรู้ว่าการประเมินยืนยันไม่ใช่การตรวจคู่ขนาน แต่เป็นขั้นถัดไปของการติดตามผล

การนัดหมายจึงมักถูกจัดให้ต่อเนื่องกับการคัดกรองครั้งแรก และมีช่วงเวลาที่ชัดเจนสำหรับการติดตามผล หากไม่แน่ใจว่าขั้นตอนใดมาก่อนหรือหลัง ควรสอบถามทีมที่ทำการคัดกรองโดยตรง

ทีมผู้วัดกำลังเตรียมเครื่องมือสำหรับการวัดการตอบสนองของหูในเด็ก

ABR วัดอะไร

ABR ตรวจการตอบสนองของเส้นทางสัญญาณเสียงจากหูไปยังก้านสมอง คล้ายกับหลักการของ AABR ที่ใช้ในการคัดกรอง แต่ทำในบริบทที่ละเอียดกว่า โรงพยาบาลพญาไทระบุว่า ABR เป็นการตรวจที่ใช้ในเด็กเล็กและต้องอาศัยการนอนนิ่ง จึงมักจัดเวลาให้เด็กนอนระหว่างวัดเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครบถ้วน

การวัดลักษณะนี้ให้ข้อมูลที่ละเอียดกว่าการคัดกรอง และมักใช้ประกอบกับข้อมูลอื่นที่ทีมผู้ดูแลเก็บไว้ เพื่อให้เห็นภาพรวมของการติดตามผล

ASSR ต่างจาก ABR ตรงไหน

ASSR เป็นอีกวิธีที่ใช้ในขั้นประเมินยืนยัน และถูกกล่าวถึงคู่กับ ABR ในเอกสารของหน่วยบริการไทย ทั้งสองวิธีอาศัยการวัดการตอบสนองต่อเสียงเช่นกัน แต่ใช้สัญญาณกระตุ้นและวิธีการอ่านผลต่างกัน การที่หน่วยบริการเลือกใช้วิธีใดหรือใช้ทั้งสองอย่างขึ้นกับข้อมูลที่มีและคำถามที่ต้องการตอบ

หลักการวัด
ทั้ง ABR และ ASSR อาศัยการตอบสนองของเส้นทางการได้ยินต่อเสียงที่ส่งเข้าไป แต่ใช้รูปคลื่นสัญญาณและวิธีอ่านผลต่างกัน
วิธีอ่านผล
ผลของทั้งสองวิธีถูกอ่านโดยทีมผู้วัดที่มีความชำนาญ และนำไปประกอบกับข้อมูลอื่นจากการติดตามผล ไม่ได้อ่านแยกเดี่ยว
การเลือกใช้
หน่วยบริการอาจเลือกใช้วิธีใดวิธีหนึ่ง หรือใช้ทั้งสองวิธีร่วมกัน ขึ้นอยู่กับข้อมูลที่มีอยู่และคำถามที่ต้องการตอบในแต่ละกรณี

ทำไมต้องให้เด็กนอนนิ่งระหว่างวัด

การวัดในขั้นนี้ต้องอาศัยสัญญาณที่สม่ำเสมอ ถ้าเด็กขยับมากสัญญาณจะถูกรบกวนและอ่านผลได้ยากขึ้น การนอนนิ่งจึงเป็นเงื่อนไขสำคัญ นี่คือเหตุผลที่การนัดหมายขั้นนี้มักใช้เวลามากกว่าการคัดกรอง และอาจต้องจัดตารางให้ตรงกับช่วงที่เด็กง่วงตามปกติ

ผู้ปกครองอาจได้รับคำแนะนำให้พาเด็กเข้านอนตามเวลาปกติและจัดตารางการเดินทางให้สอดคล้องกับช่วงเวลาที่เด็กง่วง เพื่อให้การวัดดำเนินไปได้ราบรื่นและได้ข้อมูลที่ครบถ้วนในครั้งเดียว

ผลคัดกรองกับผลยืนยันอาจไม่ตรงกันได้

มีกรณีที่ผลสองขั้นไม่ตรงกัน ภาวะ auditory neuropathy เป็นตัวอย่างที่ ThaiPBS ยกมาอธิบายว่า OAE อย่างเดียวอาจไม่พบ จึงเป็นเหตุผลที่บางกรณีต้องใช้ AABR ร่วมกับ OAE การไม่ตรงกันแบบนี้ไม่ใช่ความผิดพลาดของวิธีใดวิธีหนึ่ง แต่สะท้อนว่าวิธีต่างกันวัดคนละสิ่ง

การที่ผลไม่ตรงกันจึงเป็นข้อมูลที่ทีมผู้วัดใช้ประกอบการวางแผนติดตามผลต่อ ไม่ใช่สัญญาณว่าผลใดผลหนึ่งผิด ผู้ปกครองที่เจอกรณีนี้สามารถถามทีมที่ทำการวัดได้โดยตรงว่าผลทั้งสองหมายถึงอะไรในกรณีของบุตร

ถ้วยครอบหูขนาดเล็กวางพักบนผ้าซึ่งเตรียมไว้สำหรับการวัด

เตรียมตัวอย่างไรก่อนวันนัดประเมินยืนยัน

ควรถามล่วงหน้าว่าวันนั้นจะใช้วิธีใด ใช้เวลาประมาณเท่าไร และมีข้อกำหนดเรื่องการง่วงของเด็กหรือไม่ นำข้อมูลจากการคัดกรองครั้งก่อนไปด้วย รวมถึงประวัติครอบครัวที่เกี่ยวข้อง การเตรียมข้อมูลให้ครบทำให้ทีมที่วัดอ่านบริบทได้เร็วขึ้นและลดโอกาสต้องนัดซ้ำเพราะข้อมูลไม่พอ

หากมีเอกสารหรือบันทึกผลคัดกรองครั้งก่อนอยู่แล้ว ควรนำไปด้วยทุกครั้ง และควรแจ้งทีมผู้วัดล่วงหน้าหากเด็กมีข้อจำกัดบางอย่างที่อาจมีผลต่อการวัด

  • ถามทีมผู้วัดว่าวันนั้นจะใช้วิธีใด และใช้เวลาประมาณเท่าไร

  • สอบถามเรื่องข้อกำหนดการง่วงของเด็ก เพื่อจัดตารางวันให้เหมาะ

  • นำข้อมูลการคัดกรองครั้งก่อนและประวัติครอบครัวที่เกี่ยวข้องไปด้วย

หลังได้ผลประเมินยืนยันแล้ว

ผลที่ได้จะถูกนำไปใช้ประกอบการวางแผนติดตามผล ซึ่งเป็นเรื่องที่ทีมผู้ดูแลบุตรคุณเป็นผู้พิจารณา เว็บนี้ไม่ให้คำแนะนำเฉพาะรายบุคคล หากมีคำถามว่าผลหมายถึงอะไรในกรณีของบุตรคุณ ควรถามทีมที่ทำการวัดโดยตรง และดูคำถามที่พบบ่อยของเราเพื่อเตรียมคำถามล่วงหน้าได้

ข้อมูลติดต่อศูนย์ข้อมูล

ที่อยู่ 222 ถนนพระรามที่ 1 แขวงปทุมวัน เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร 10330

โทร +66 2 001 9988 · อีเมล [email protected]

วันจันทร์–วันศุกร์ 09:00–18:00 น.

ผู้ปกครองนั่งรอในพื้นที่รอของสถานบริการสุขภาพขณะทารกหลับ

คำถามที่พบบ่อยในขั้นประเมินยืนยัน

การประเมินยืนยันต่างจากการคัดกรองเบื้องต้นอย่างไร

การคัดกรองเป็นการวัดสั้น ๆ เพื่อคัดแยกว่าควรตรวจต่อหรือไม่ ส่วนการประเมินยืนยันให้ข้อมูลที่ละเอียดกว่าสำหรับใช้ประกอบการวางแผนติดตามผล สองขั้นตอนนี้ตอบคำถามต่างกัน

ABR กับ ASSR ใช้ร่วมกันได้หรือไม่

ได้ หน่วยบริการอาจเลือกใช้วิธีใดวิธีหนึ่งหรือใช้ทั้งสองวิธีร่วมกัน ขึ้นอยู่กับข้อมูลที่มีอยู่และคำถามที่ต้องการตอบในแต่ละกรณี

ถ้าผลคัดกรองกับผลยืนยันไม่ตรงกันต้องกังวลหรือไม่

ไม่ใช่ความผิดพลาดของวิธีใดวิธีหนึ่ง เพราะแต่ละวิธีวัดคนละสิ่ง การไม่ตรงกันเป็นข้อมูลที่ทีมผู้วัดใช้ประกอบการวางแผนติดตามผลต่อ ผู้ปกครองสามารถถามทีมที่ทำการวัดได้โดยตรง

ต้องเตรียมอะไรไปในวันนัดประเมินยืนยัน

นำข้อมูลจากการคัดกรองครั้งก่อนและประวัติครอบครัวที่เกี่ยวข้องไปด้วย และสอบถามล่วงหน้าว่าวันนั้นจะใช้วิธีใดและมีข้อกำหนดเรื่องการง่วงของเด็กหรือไม่

ทางเดินที่เงียบสงบของสถานบริการสุขภาพในช่วงเย็น

ขั้นตอนถัดไปของการติดตามผล

หากต้องการทำความเข้าใจภาพรวมของการคัดกรอง วิธีที่ใช้ และกรอบเวลาติดตามผล เริ่มจากหน้าหลักของศูนย์ข้อมูล หรือดูคำถามที่พบบ่อยเพื่อเตรียมคำถามสำหรับทีมผู้วัด